مقالهٔ «رشد هیجانی اولیه» از دونالد وینیکات، یکی از متون مهم او در صورتبندی نخستین مراحل رشد روانی نوزاد است. وینیکات در این مقاله میکوشد فرایندهایی را بررسی کند که پیش از شکلگیری رابطهٔ فرد با مادر بهمنزلهٔ شخصی کامل رخ میدهند؛ مرحلهای که در آن احساس انسجام خود، سکونت روان در بدن و رابطه با واقعیت بیرونی هنوز در حال شکلگیریاند.
او در این مسیر به فرایندهایی چون انسجام، شخصیسازی، واقعیتیابی و گسست میپردازد و نشان میدهد که بسیاری از پدیدههایی که در زندگی بزرگسالی بدیهی به نظر میرسند، حاصل تحولات پیچیدهای در نخستین ماههای زندگیاند. رابطهٔ نوزاد با مادر، تجربهٔ توهم و واقعیت، حالات بیرحمانهٔ اولیه و شیوههایی که اُبژه بهتدریج بهعنوان چیزی بیرون از خود تجربه میشود، از محورهای اصلی بحث او هستند.
اهمیت مقاله در این است که وینیکات منشأ برخی پدیدههای روانپریشانه و گسستهای بعدی را در اختلال یا توقف همین فرایندهای اولیه جستوجو میکند. «رشد هیجانی اولیه» همچنین زمینهای برای بسیاری از مفاهیمی فراهم میکند که وینیکات در آثار بعدی خود، از جمله در بحث محیط تسهیلگر، وابستگی اولیه و نسبت واقعیت درونی و بیرونی، بسط داد.
