تفسیر رؤیا در روانکاوی معاصر:‌ بخش پایانی

فروید (۱۹۰۰/1950a) در تفسیر رؤیا می‌پرسد: «غازها چه خوابی می‌بینند؟» و پاسخ می‌دهد: «ذرت». فرنتسی (۱۹۱۰) در پاورقی اضافه می‌کند: «خوک‌ها خواب بلوط می‌بینند». در این نقل قول‌های مختصر که از ضرب‌المثلی مجارستانی سرچشمه گرفته‌اند، این نظریه‌ی اساسی قرار دارد که رؤیاها ارضای خواهش‌ها هستند.

سوفی خواب چه را می‌بیند؟ تعجب کنید یا نه، در رؤیاهای سوفی می‌توانیم بسیاری از عناصر فرویدی را بیابیم: تجاوز، جنگ، سکس، و البته غذا. او رؤیای سالن غذاخوری، آشپزخانه‌ای که افراد غذای او را تدارک می‌بینند، و بعدها، جایی که می‌تواند غذای خود را بپزد. رؤیاهای او به جنگ اسرائیل در سال ۱۹۷۳، فرماندهان نظامی و مأموریت‌ در کشورهای خارجی ارجاع دارند، و شامل تصاویری از کیف (واژن؟) و موتور سیکلت (قضیب؟) می‌شوند. او در رؤیاهایش چیزهایی را گم می‌کند، ربوده می‌شود، و گرسنه است -خیلی گرسنه.

همان‌طور که می‌دانیم، به تعداد مکاتب فکری روانکاوی، رویکرد به رؤیا وجود دارد. این رویکردها قویاً به شیوه‌ای مربوط می‌شوند که فرد در مورد خودِ فرایند تحلیلی می‌اندیشد. ما به طور واضح می‌توانیم پیوند میان روش تحلیلی و تکنیک تحلیل رؤیا را از فروید به بعد ببینیم. در سنت فرویدی، همان‌طور که آرون[۱] (۱۹۸۹) اشاره می‌کند، رؤیاها برای اثبات مدل توپوگرافیک از ذهن، عملکرد فرایند اولیه‌ی ناهشیار، اهمیت جنسیت، و سودمندی روش تداعی آزاد استفاده می‌شدند. فروید که معتقد بود رؤیای آشکار تنها راهی برای پنهان کردن و مبدل ساختن محتویات واقعی است و نه فاش کردن حیات روانی درونی رؤیابین، کیفیت سازماندهی رؤیاها را به حداقل می‌رساند، و تصور می‌کرد که رؤیاها منحصراً از طریق فرایند اولیه صورت می‌پذیرند. هر جنبه‌ای از رؤیاها که تفکر سازمان‌یافته‌تری را منعکس می‌کرد رد می‌شد.

در هنگام خواندن نظریه و تکنیک تحلیل رؤیاها، می‌توانیم پیوند میان دستور کار تحلیلی و نحوه‌ی تفکر نظریه‌پردازان مختلف در مورد رؤیاها را پیدا کنیم. به اعتقاد من، در سطح دیگری می‌توانیم به بینشی از شخصیت، فرهنگ و اعتقادات تحلیل‌گر دست بیابیم. از این رو تحلیل رؤیاهای بیمار دیدگاه‌هایی غنی در مورد تعامل بین نظریه، شخصیت و روش می‌گشاید.

مایه‌ی افتخار من است که بخشی از این میزگرد با حضور سه تحلیل‌گر با تجربه از سه مکتب فکری مختلف باشم. می‌خواهم سخن خود را با تشکر از همکارانم، دبورا لوپنیتز، جیم فاسهاگی و مارک بلچنر برای طرح دیدگاه‌های منحصر به فرد و تأملات پرمغزشان راجع به ارائه‌ی مورد من آغاز کنم. اندیشه‌های غنی و متنوع آن‌ها به ما امکان می‌دهد تا از زوایای مختلف به تحلیل رؤیا بپردازیم، پرسش‎های بسیاری را مطرح کنیم، و بیش از یک پاسخ به هر یک از آن‌ها بدهیم.