شخصیت‌های وابسته

برخی افراد به دلیل ویژگی شخصیتی که وابستگی مفرط آن‌ها را تعریف می‌کند، به درمان مراجعه می‌نمایند. از آنجایی که افراد با وضعیت روان‌شناختی وابستگی شدید ممکن است خود را قادر به ترک روابط استثمارگرانه یا حتی آزاردهنده نبینند، گاهی اوقات از این پدیده با عناوینی نظیر «خودویرانگر» یا «مازوخیسمی» یاد می‌شود (به بحث قبلی در مورد پویایی مازوخیسمی رجوع شود). دسته‌بندی‌های «نابسنده» و «کودکانه[۱]» شخصیت در طبقه‌بندی‌های اولیه، تقریباً مفهومی مشابه با کاربرد ما از اصطلاح «شخصیت وابسته» را منتقل می‌کنند.

افرادی که از نظر شخصیتی وابستگی مفرط دارند، در تمام سطوح شدت یافت می‌شوند. آن‌ها عمدتاً خود را در ارتباط با دیگران تعریف می‌کنند و امنیت و رضایت را به‌طور غالب در بستر روابط بین فردی جستجو می‌کنند («تا زمانی که همه‌چیز با همسرم خوب باشد، حال من هم خوب است»). علائم روان‌شناختی ممکن است زمانی ظاهر شوند که در یک رابطه دلبستگی اولیه، مشکلی پیش بیاید. در سطح روان‌نژندی (نوروتیک)، افراد با شخصیت وابسته ممکن است در میانسالی یا بعد از آن، پس از سوگ، طلاق یا بازنشستگی که آن‌ها را با فقدان زمینه‌ای با قوانین و انتظارات مشخص مواجه می‌کند، به دنبال درمان باشند. در سطوح مرزی و روان‌پریشانه، بیماران وابسته ممکن است هنگامی که انتظار می‌رود به منابع خود تکیه کنند، دچار آشفتگی شوند و از دفاع‌های پرهزینه مانند جسمانی‌سازی و برون‌کنش‌نمایی برای جلب مراقبت به صورت مأیوسانه استفاده کنند.

افراد بیش از حد وابسته ممکن است زمانی که به حال خود رها شوند، احساس ناتوانی کنند. آن‌ها تمایل دارند دیگران را قدرتمند و مؤثر ببینند. آن‌ها برای حفظ روابط پرورش‌دهنده‌ای که در آن مطیع هستند، زندگی خود را سازماندهی می‌کنند و ممکن است زمانی که در ایجاد چنین رابطه‌ای موفق باشند، احساس خرسندی و در صورت عدم موفقیت، به شدت پریشان شوند. دغدغه‌های عاطفی آن‌ها شامل اضطراب عملکرد، ترس از انتقاد و طرد شدن (بورنستین، ۱۹۹۳) است. افراد با شخصیت‌های وابسته احساس ضعف و ناتوانی دارند، منفعل و غیرقاطع هستند و به راحتی تحت تأثیر دیگران قرار می‌گیرند. آن‌ها اغلب ساده‌لوح به نظر می‌رسند. ممکن است احساس بی‌ارزشی کنند و در ابراز خشم دچار مشکل باشند. در درمان، که ممکن است به راحتی وارد آن شوند، آن‌ها تا حد افراط مطیع و راضی‌کننده می‌شوند. آن‌ها تمایل به ایده‌آل‌سازی درمانگران خود دارند و پیگیر این هستند که مطمئن شوند «بیماران خوبی» هستند. آن‌ها در تلاش برای خاص شدن، ممکن است سعی کنند درمانگران خود را «پیش‌بینی» و نیازهای مفروض درمانگران را برآورده سازند. برخی از آن‌ها حتی پس از آگاهی از مرزهای حرفه‌ای، بر ارائه لطف و آوردن هدایا اصرار می‌ورزند.

برنشتاین (۱۹۹۳، ۲۰۰۵) تنها بررسی تجربی جامع در مورد وابستگی آسیب‌شناختی را که تاکنون با آن مواجه شده‌ایم، انجام داده است. یافته‌های او نشان می‌دهد که این وابستگی ممکن است از هر یک یا ترکیبی از موارد زیر نشأت بگیرد: والدگری بیش از حد حمایت‌گر و/یا اقتدارگرا، جامعه‌پذیری نقش‌های جنسیتی و نگرش‌های فرهنگی در مورد کنش‌مندی در برابر وابستگی. شرکت‌کنندگان در مطالعات او، «استراتژی‌های خودنمایانگر و تسهیل‌کننده‌ی روابط» مانند چاپلوسی، تضرع[۲]، تمثیل، خودنمایی و ارعاب را نشان دادند. هرچند پیش‌داوری‌های رایج فرض بر این دارند که بیماران زن به احتمال بیشتری نسبت به مردان وابستگی مفرط دارند، برنشتاین اشاره می‌کند که زنان ممکن است صرفاً تمایل بیشتری به اذعان به تمایلات وابستگی داشته باشند.

روان‌کاوانِ فمینیست معاصر (به‌عنوان مثال، بنجامین، ۱۹۸۸، ۱۹۹۵؛ چودوروو، ۱۹۹۴، ۱۹۹۹؛ دایمن، ۲۰۰۳؛ دایمن و گلدنر، ۲۰۰۲، ۲۰۱۲) نظریه‌های فرویدی در مورد تمایلات جنسی زنانه را به دلیل عادی‌سازی ارزش‌زدایی زنانگی و جهت‌گیری طبیعی رابطه‌ای زنان مورد انتقاد قرار داده‌اند. آن‌ها استدلال می‌کنند که این سوگیری مردانه‌محور، پیش‌داوری فرهنگی نسبت به زنان و کلیشه‌های جنسیتی را دامن زده است. متخصصان بالینی علاوه بر حساسیت به این موضوع، باید درک کنند که جوامع مختلف ممکن است نگرش‌ها و انتظارات متفاوتی نسبت به وابستگی داشته باشند.