رفتن به محتوای اصلی
تداعی
شروع درمان

تفرقه بینداز و حکومت کن | رونالد فربرن

۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ ۱۵ دقیقه مطالعه ۱,۷۵۶ کلمه
تفرقه بینداز و حکومت کن | رونالد فربرن

شناسنامهٔ نوشته

اطلاعات اثر و انتشار

عنوان اصلی
Divide et Impera Technique
نویسنده
رونالد فربرن
مترجم
تیم ترجمه‌ی تداعی
انتشار در
Psychoanalytic Studies of the Personality
تاریخ انتشار اثر
۱۹۵۲
تعداد کلمات
۱,۷۵۶ کلمه
زمان مطالعه
۱۵ دقیقه
پیوند ثابت این مقاله
متن مقالهمجلهٔ تداعی

در اینجا متذکر می‌شوم که وضعیت حاصل از توالیِ فرآیندهایی که پیش از این ذکر آن رفت، اکنون الگویی ساختاری یافته است از آنچه که «موقعیت درون‌روانی بنیادی» نامیده‌ام. همچنین الگوی دینامیک این وضعیت را نیز دربرگرفته است، به جز از یک جهت مهم – که نگرش تهاجمیِ اتخاذ شده توسط خرابکار درونی نسبت به ایگوی لیبیدویی و اُبژه‌ی مرتبط با آن (اُبژه‌ی برانگیزاننده) هنوز لحاظ نشده است. به منظور توضیح خاستگاه این ویژگیِ وضعیت، ما باید به دوسوگرایی اصلی کودک نسبت به مادرش بازگردیم و از زاویه‌ای نو، آنچه را که دربرمی‌گیرد مورد مداقه قرار دهیم. این بار باید واکنش‌های کودک را کمتر از جنبه‌ی کرداری (conative)، بلکه بیشتر از جنبه‌ی عاطفی (affective) آنها مدنظر گرفته شوند. برای کودک طبیعی‌ست که نه تنها تکانشی باشد، بلکه احساساتش را با قوت و اطمینان بیان کند. مضاف بر این، کودک از طریق ابراز احساساتش است که اثر اصلی خود را بر اُبژه‌هایش می‌گذارد. با وجود این، پس از خلق دوسوگرایی، ابراز احساسات نسبت به مادر، او را در موقعیتی قرار می‌دهد که از نظر او یحتمل به طور غریبی مشکوک و پرمخاطره است.

در اینجا بایستی خاطرنشان کرد آنچه که از منظر کاملاً کرداری به صورت ناامیدی خود را به او نشان می‌دهد، در دستان مادر، خودش را به شیوه‌ای متفاوت از دیدگاهی کاملاً عاطفی به او نمایان می‌کند. از منظر دوم (عاطفی)، آنچه که او تجربه می‌کند، احساس کمبود عشق و در واقع، طرد عاطفی از سوی مادرش است. بر این اساس، ابراز نفرت نسبت به مادرش به عنوان یک اُبژه‌ی طردکننده، در نظر او به رویکردی بس خطرناک تبدیل می‌شود. از یک سو، طوری برنامه‌ریزی شده تا مادرش او را بیشتر طرد کند، و بنابراین، «بدی» او را افزایش دهد و باعث ‌شود در ظرفیتش به عنوان اُبژه‌ی بد واقعی‌تر به نظر برسد. از طرف دیگر، طوری طراحی شده تا عشق مادر به او کمتر شود، و از این رو، «خوبی» او را کاهش دهد و باعث شود در ظرفیتش برای اُبژه‌ی خوب کمتر واقعی به نظر برسد (یعنی او را نابود کند). در عین حال، برای کودک نیز بیان نیاز لیبیدویی‌، یعنی عشق در حالِ پیدایش او به مادرش با وجود طرد شدن از سوی مادر به رویکردی خطرناک تبدیل می‌شود؛ زیرا این مسئله معادل با تخلیه‌ی لیبیدوی او در یک خلاء عاطفی است. چنین تخلیه‌ای با یک تجربه‌ی عاطفی همراه است که به طور غیرمنتظره‌ای ویرانگر است. در کودک بزرگتر این تجربه از نوع تحقیر شدید به خاطر کم ارزش شمردنِ عشق اوست که به نظر می‌رسد درگیر آن شده است. در سطحی کمی عمیق‌تر (یا در مرحله اولیه) این تجربه به صورت شرم از ابراز نیازهایی‌ست که نادیده گرفته شده‌اند یا کوچک شمرده می‌شوند. به دلیل این تجربیات تحقیر و شرم، او احساس بی‌ارزشی و تهیدستی می‌کند. احساس ارزشمندی‌اش تهدید می‌شود؛ و به دلیل «خودکم‌بینی»، احساس بدی دارد. البته، شدت این تجربیات متناسب با شدت نیازهایش است؛ و شدت خود نیاز هم به‌واسطه‌ی نقش خصوصیت «مطالبه‌گری بیش از حد»، موجب افزایش حس بدی او می‌شود. همزمان، احساس بدی از طریق حس ناتوانی کاملی که آن را نیز تجربه می‌کند، پیچیده‌تر می‌شود. در سطحی عمیق‌تر (یا در مرحله‌ی اولیه)، تجربه‌ی کودک به صورت انفجار ناکارآمد و خالی شدن کامل لیبیدو است. بنابراین، نوعی تجربه‌ی فروپاشی و مرگ روانی قریب‌الوقوع است.

بر این اساس، می‌توانیم درک کنیم که، هنگام رؤیاروییِ کودک با تجربه‌ی طرد از سوی مادرش، چقدر موضوعی برای کودک پرمخاطره و بی‌ثبات می‌شود تا عاطفه‌ی تهاجمی یا لیبیدویی خویش را نسبت به مادرش ابراز کند. به بیانی ساده‌تر، موقعیتی که کودک خود را در آن می‌بیند، موقعیتی‌ست که در آن، از یک طرف، اگر پرخاشگری‌اش را ابراز کند، تهدید می‌شود به از دست دادن اُبژه‌ی خوبش، از طرف دیگر، اگر نیاز لیبیدویی‌اش را بیان کند، تهدید می‌شود به از دست دادن لیبیدویی‌اش (که برای او به مثابه خوبی خودش است) و در نهایت، به از دست دادن ساختار ایگو تهدید می‌شود که خود او را شکل می‌دهد. از بین این دو تهدید که موجب می‌شوند کودک احساس خطر ‌کند، به نظر می‌رسد که اولی (یعنی از دست دادن اُبژه‌ی خوب) همان چیزی‌ست که موجب اثر افسردگی (affect of depression) می‌شود، و زمینه‌ای برای رشد بعدیِ حالت مالیخولیایی در افرادی فراهم می‌کند که برای آنها دفع (disposal) پرخاشگری مشکلات بیشتری از دفع لیبیدو دارد. از طرف دیگر، به نظر می‌رسد که تهدید دوم (یعنی از دست دادن لیبیدو و ساختار ایگو) همان چیزی‌ست که منجر به اثر پوچی (affect of futility) می‌شود، و زمینه‌ای برای رشد بعدی حالت اسکیزوئید در افرادی فراهم می‌کند که دفع لیبیدو برای آنها مشکلات بیشتری از دفع پرخاشگری دارد.

تا آنجا که به علت حالت‌های افسردگی و اسکیزوئید مربوط می‌شود، دیدگاه‌هایی مشابه با نظراتی که قبلاً به تفصیل (۱۹۴۱) توضیح داده‌ام، وجود دارند. هرچند که در مورد فعلی، نگرانی فوری ما مربوط به اقداماتی‌ست که کودک برای دور زدنِ انواع خطرات به‌کار می‌برد، که به نظر می‌رسد هنگامی که با تجربه‌ی طرد از سوی مادر مواجه می‌شود، برای بیان تاثیر، چه لیبیدویی یا تهاجمی، نسبت به مادرش انجام می‌دهد. همانطور که قبلاً دیدیم، او تلاش می‌کند تا به طور متوالی از طریق موارد زیر با این وضعیت دوسوگرایی کنار بیاید؛ ۱) از طریق دوپاره‌سازی تصویر مادرش به دو اُبژه‌ی خوب و بد، ۲) از طریق درونی‌سازی اُبژه‌ی بد در تلاش برای کنترل آن، ۳) از طریق دوپاره‌سازی اُبژه‌ی بد درونی شده به دو اُبژه، یعنی (الف) اُبژه‌ی برانگیزاننده یا مورد نیاز (needed) و (ب) اُبژه‌ی طردکننده، ۴) از طریق واپس‌رانی هر دوی این اُبژه‌ها و به کار بردنِ حجم مشخصی از پرخاشگری‌اش در این فرآیند، و ۵) از طریق به کار بردنِ حجم بیشتری از پرخاشگری‌اش در دوپاره‌سازی از ایگوی مرکزی‌اش و واپس‌رانیِ دو ایگوی جانبی که از طریق پیوندهای لیبیدویی به این اُبژه‌های درونی شده مربوطه، متصل باقی می‌ماند. این اقدامات مختلف، بر اساس تکنیک‌های درونی‌سازی و دوپاره‌سازی، برای کاهش تلخی و نامطبوعیِ موقعیت ناشی از تجربه‌ی ناامیدی کودک در برقراری ارتباط با مادرش و حس طرد از سوی مادر به کار می‌رود؛ اما، به جز در شدیدترین موارد، آنها در حذف نیاز کودک به مادرش به عنوان یک اُبژه در واقعیت بیرونی، یا در از بین بردن اهمیت مادرش عملکرد موفقی ندارند – که در هر صورت، منصفانه است. نظر به این واقعیت، لیبیدو و پرخاشگری کودک بسیار بعید است که در طی فرآیندهای که تاکنون توضیح داده شدند، به طور کامل جذب شوند؛ و در نتیجه، هنوز با خطرات موجود در بیان تاثیر لیبیدویی و تهاجمی نسبت به مادرش، به عنوان یک اُبژه‌ی طرد‌کننده، مواجه نشده است. بنابراین، اقداماتی که تا کنون شرح داده شده‌اند، باید تکمیل شوند. در واقع، آنها با استفاده از یک تکنیک بسیار واضح که شباهت زیادی به اصل معروف «تفرقه بینداز و حکومت کن» دارد عمل می‌کنند. کودک می‌خواهد با استفاده از حداکثر پرخاشگری‌اش برای مطیع ساختنِ حداکثر نیاز لیبیدویی‌اش، خطرات بیان هر دو تاثیرات لیبیدویی و تهاجمی نسبت به اُبژه‌اش را دور بزند. به این ترتیب، او حجم هر دو تاثیرات لیبیدویی و تهاجمی را کاهش می‌دهد و خواستار بیان بیرونی می‌شود. البته، همانطور که قبلاً نیز اشاره شده است، نه لیبیدو و نه پرخاشگری را نمی‌توان همانطور که در حالت انشقاق از ساختار وجود دارد، در نظر گرفت.

بر این اساس، آنچه که جهت تصمیم‌گیری برای ما باقی می‌ماند این است که کدام یک از این ساختارهای ایگو که قبلاً افراط لیبیدویی و افراط در پرخاشگری کودک را توصیف کرده‌اند، به ترتیب تخصیص داده می‌شوند. این سئوالی است که بدون تردید می‌توان به آن پاسخ داد. کنترل افراط لیبیدویی در دست ایگوی لیبیدویی است؛ و کنترل افراط در پرخاشگری بر عهده‌‌ی خرابکار درونی است. بنابراین، تکنیک کودک در استفاده از پرخاشگری برای مقهور ساختنِ نیاز لیبیدویی، حمله به ایگوی لیبیدویی از طریق خرابکار درونی است. ایگوی لیبیدویی نیز به نوبه‌ی خود افراط لیبیدویی را هدایت می‌کند که از طریق آن به سمت اُبژه‌ی مرتبط با خود، یعنی اُبژه‌ی برانگیزاننده انباشته می‌شود (becomes charged). از طرف دیگر، حمله‌ی خرابکار درونی به این اُبژه نشان‌دهنده‌ی تداوم و پایداری کینه‌ی اصلی کودک نسبت به مادرش به عنوان یک عامل وسوسه در برانگیختنِ نیازی است که او (مادر) نتوانسته برآورده کند و بنابراین، کودک را به بردگی تنزل می‌دهد – در واقع، درست مانند حمله خرابکار درونی به ایگوی لیبیدویی، نشان‌دهنده‌ی تداوم تنفری‌ست که کودک نسبت به خودش به دلیل وابستگی ناشی از نیازش احساس می‌کند. باید اضافه کرد که فرآیندهایی که توضیح داده شدند، به طور همزمان با فرآیندهایی است که برای تکمیل طراحی شده‌اند، اگرچه به منظور شفافیت بیان، آنها به طور جداگانه توصیف شده‌اند.

کتابخانهٔ اختصاصی تداعی

ادامهٔ مطالعه، در دسترس شماست

بخشی از این مقاله را خوانده‌اید. با عضویت ویژه، متن کامل این مقاله و مجموعهٔ مقالات اختصاصی تداعی را مطالعه کنید.

اشتراک ویژهدسترسی به متن کامل مقالات ویژه
اشتراک ویژه پلاسمقالات ویژه + سه پروژهٔ انتخابی یا تمام پروژه‌های تعاملی
دسترسی آنلاین به مقالات تداعی به‌همراه دریافت PDF ۳ مقاله در هر ماه؛ سهمیهٔ پروژه‌های پلاس به‌طور مستقل و برای هر پروژه در طول دوره تعیین می‌شود.
مسیر مطالعه در تداعی

ادامهٔ مطالعه

مقاله‌های مرتبط با این نویسنده یا نظریه‌پرداز را دنبال کنید و پیشرفت مطالعهٔ خود را ببینید.

از همین نویسنده

رونالد فربرن

۱۷ مقاله در این مجموعهاز قدیمی‌ترین به جدیدترین
پیشرفت مطالعه۰ از ۱۷
  1. ۱۲۴ بهمن ۱۴۰۰روانشناسی تکانه و محدودیت‌های آن | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  2. ۲۷ اسفند ۱۴۰۰روانشناسی ساختاری و واپس‌رانی ساختارها | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  3. ۳۲۱ اسفند ۱۴۰۰موضع اسکیزوئید | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  4. ۴۱۷ فروردین ۱۴۰۱تنوع ایگوها | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  5. ۵۳۱ فروردین ۱۴۰۱روابط اُبژه‌ای ایگوی مرکزی و ایگوهای جانبی | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  6. ۶۵ اردیبهشت ۱۴۰۱خلاصه‌ای از تئوری روابط اُبژه‌ای شخصیت | رونالد فربرن خوانده‌نشده
  7. ۷۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۱دوپاره‌سازی ایگو | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  8. ۸مقالهٔ فعلیتفرقه بینداز و حکومت کن | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  9. ۹۲۳ شهریور ۱۴۰۲واپس‌رانی مستقیم، مقاومت لیبیدویی و واپس‌رانی غیرمستقیم | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  10. ۱۰۳۰ آبان ۱۴۰۲اهمیت وضعیت ادیپی | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  11. ۱۱۲۱ آذر ۱۴۰۲روانشناسی ساختار دینامیک و سابقه علمی کلی آن | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  12. ۱۲۶ خرداد ۱۴۰۴دربارهٔ ماهیت و اهداف درمان روان‌کاوانه | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  13. ۱۳۱۵ تیر ۱۴۰۴روان‌رنجوری‌های جنگ | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  14. ۱۴۱۷ مرداد ۱۴۰۵عوامل اسکیزوئید در شخصیت | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  15. ۱۵۱۴ شهریور ۱۴۰۵واپس‌رانی و بازگشت اُبژه‌های بد |‌ رونالد فربرنخوانده‌نشده
  16. ۱۶۴ مهر ۱۴۰۵ساختار درون‌روانی بر مبنای روابط اُبژه‌ای | رونالد فربرنخوانده‌نشده
  17. ۱۷۱۳ مهر ۱۴۰۵آسیب‌شناسی روانی بازنگری‌شدهٔ روان‌پریشی‌ها و روان‌نژندی‌ها | رونالد فربرنخوانده‌نشده
پس از پایان مطالعه، می‌توانید این مقاله را در مسیر خود ثبت کنید.
پایان این نوشتهبازگشت به آغاز ↑