رفتن به محتوای اصلی
تداعی
شروع درمان

لیبیدو چیست؟

۳ آبان ۱۳۹۹ ۵ دقیقه مطالعه ۸۰۰ کلمه
لیبیدو چیست؟

شناسنامهٔ نوشته

اطلاعات اثر و انتشار

عنوان اصلی
Libido
نویسنده
لپلانش و پونتالیس
مترجم
تیم ترجمه‌ی تداعی
انتشار در
زبان روان‌کاوی
تاریخ انتشار اثر
۱۹۹۸
تعداد کلمات
۸۰۰ کلمه
زمان مطالعه
۵ دقیقه
پیوند ثابت این مقاله
متن مقالهمجلهٔ تداعی

لیبیدو (Libido)

فروید انرژی را به مثابه زیربنای تغییرشکل‌های غریزه جنسی در رابطه اُبژه‌ی آن (جابجایی سرمایه‌گذاری‌های روانی)، در رابطه با هدف آن (مثلاً والایش)، و در رابطه با منبع برانگیختگی جنسی (تنوع نواحی شهوت‌زا) فرض کرد.

برای یونگ، اندیشه لیبیدو تا آنجا گسترش می‌‌یابد که «انرژی روانی» در حالت کلی، که در هر «گرایش به» یا «میل» حاضر است را در برگیرد.

واژه لاتین libido به معنای آرزو یا میل است. فروید مدعی است که این واژه را از Moll به عاریت گرفته (Untersuchungen uber die Libido sexualis جلد ۱، ۱۸۹۸)، اما در حقیقت این واژه چندین بار در نامه‌ها و دست‌نوشته‌های ارسال شده به فلیس، و برای نخستین بار در Draft E ظاهر شد که تاریخ احتمالی آن ژوئن ۱۸۹۴ است.

ارائه یک توضیح رضایت‌بخش از لیبیدو دشوار است. علت این امر نه تنها این است که نظریه لیبیدو دست به دست در مراحل مختلف نظریه غریزه تحول یافته است، بلکه این نیز هست که مفهوم لیبیدو به خودی خود هرگز به طور آشکار تعریف نشده است (a). با این حال دو مشخصه‌ی ویژه به طور ثابت توسط فروید مفروض دانسته شده است:

الف. از لحاظ کیفی، لیبیدو را نمی‌توان به یک انرژی ذهنی نامعین تقلیل داد – همانطور که یونگ از ما می‌خواست. اگر بتوان آن را «جنسی‌زدایی» کرد -به ویژه در موارد سرمایه‌گذاری روانی نارسیسیستیک- به طور تغییرناپذیری یک فرایند ثانویه شامل دست‌کشی از هدف اختصاصاً جنسی است.

در عین حال، لیبیدوی فروید هرگز به کل دامنه غرایز گسترش نمی‌یابد. همانطور که در ابتدا تصور شد، لیبیدو در مقابل غرایز صیانت از نفس قرار می‌گیرد. وقتی این غرایز، در آخرین شرح فروید، دارای ماهیت لیبیدویی نگریسته می‌شوند، این هم‌ستیزی صرفاً جابجا می‌گردد: لیبیدو حالا در تضاد با غرایز مرگ قرار می‌گیرد. بنابراین فروید هرگز وحدت‌گرایی یونگ را نمی‌پذیرد و به جانبداری از ویژگی جنسی لیبیدو اصرار می‌ورزد.

ب. نقش لیبیدو به عنوان یک مفهوم کمّی به طور فزاینده‌ای توسط فروید مورد تایید قرار می‌گیرد: لیبیدو به عنوان «یک معیار فرایندها و تغییر شکل‌هایی که در حوزه برانگیختگی جنسی صورت می‌پذیرند» عمل می‌کند. «تولید، افزایش یا کاهش، توزیع و جابجایی آن باید برای ما امکان توضیح پدیده روانی-جنسی مشاهده شده را فراهم آورد» (۱).

هر دو این جنبه‌ها در تعریف زیر مورد تأکید قرار گرفته‌اند: «لیبیدو عبارتی است که از نظریه هیجانات گرفته شده. ما انرژی، که به عنوان یک مقدار کمی درنظر گرفته می‌شود (با وجودی که در حال حاضر واقعاً قابل اندازه‌گیری نیست)، آن غرایزی که با هر آنچه تحت عنوان واژه «عشق» قرار می‌گیرد سر و کار دارند را به همین نام می‌خوانیم» (۲).

تا آنجا که غریزه جنسی در مرز میان امر جسمی و روانی قرار می‌گیرد، لیبیدو نماینده بخش ذهنی است؛ لیبیدو «تجلی پویشی ]غریزه جنسی[ در حیات ذهنی است» (۳). وقتی مفهوم لیبیدو توسط فروید در نخستین مقالات او درباره‌ی نِوروز اضطراب (۱۸۹۶) معرفی می‌شود، به عنوان انرژی‌ای مطرح می‌گردد که کاملاً با برانگیختگی جنسی جسمانی متفاوت است: عدم کفایت «لیبیدوی روانی» منجر به ماندگاری تنش در سطح جسمانی می‌شود، جایی که بدون نظارت روانی، تبدیل به سمپتوم‌ها می‌شود. وقتی «چیزی در تعیین کننده‌های روانی نقص داشته باشد» (۴)، برانگیختگی جنسی درونزاد رام نشده، و تنش نمی‌تواند مورد استفاده روان قرار گیرد، تقسیمی میان ]امر[ جسمانی و روانی صورت گرفته و اضطراب ایجاد می‌شود.

نخستین ویراست سه رساله درباره تئوری سکسوالیته (1905d)، لیبیدو -که همان رابطه‌ای را با عشق دارد که گرسنگی با غریزه تغذیه- تفاوت زیادی با میل جنسی در جستجوی ارضا نداشته، و در خدمت شناسایی اشکالی است که این میل به خود می‌گیرد. چرا که در این نقطه تنها لیبیدوی اُبژه دخیل است؛ ما آن را هنگامی که روی اُبژه‌ها متمرکز است  -یا روی آن‌ها تثبیت شده یا آن‌ها را رها می‌کند- و هنگامی که از یک اُبژه به نفع اُبژه‌ای دیگر دست می‌کشد، مشاهده می‌کنیم.

نظر به این که غریزه جنسی نماینده نیرویی است که «فشار» را اعمال می‌کند، فروید لیبیدو را به عنوان انرژی این غریزه تعریف می‌نماید. همین جنبه کمّی است که در آنچه، بر اساس مفهوم نارسیسیزم و لیبیدوی ایگو، قرار است به «تئوری لیبیدو» تبدیل شود غالب است.

مفهوم «لیبیدوی ایگو» در حقیقت متضمن تعمیم اقتصاد لیبیدویی است بدین منظور که کل تعامل میان سرمایه‌گذاری‌های روانی و ضد‌سرمایه‌گذاری‌های روانی را دربرگیرد، حال آن که هرگونه مفهوم فرعی از سوژگی که اصطلاح «لیبیدو» تا کنون داشته است تقلیل داده شود؛ همانطور که فروید تصدیق می‌کند، تئوری لیبیدو صراحتاً گمان‌پردازانه می‌شود. شاید فروید وقتی در ورای اصل لذت (1920g)، مفهوم اروس را به عنوان اصل اساسی غرایز زندگی، به عنوان گرایش ارگانیسم‌ها برای حفظ انسجام ماده زنده و خلق واحدهای تازه مطرح کرد در تلاش برای بازگرداندن بُعد سوژه‌ای و کیفی که در اصل جزء لاینفک ایده لیبیدو است بود – اما حالا در سطح یک افسانه زیست‌شناختی.

این نوشته با عنوان «Libido» در کتاب «زبان روان‌کاوی» نوشته‌ی لپلانش و پونتالیس ارائه شده و در تاریخ ۳ آبان ۹۹ توسط تیم ترجمه‌ی تداعی ترجمه و در بخش دانشنامه‌ی روانکاوی سایت گروه روانکاوی تداعی منتشر شده است.

 

مسیر مطالعه در تداعی

ادامهٔ مطالعه

مقاله‌های مرتبط با این نویسنده یا نظریه‌پرداز را دنبال کنید و پیشرفت مطالعهٔ خود را ببینید.

از همین نویسنده

لپلانش و پونتالیس

۳۹ مقاله در این مجموعهاز قدیمی‌ترین به جدیدترین
پیشرفت مطالعه۰ از ۳۹
  1. ۱۲۵ تیر ۱۳۹۹اختگی چیست؟خوانده‌نشده
  2. ۲۲۹ تیر ۱۳۹۹نارسیسیزم چیست؟خوانده‌نشده
  3. ۳۶ مرداد ۱۳۹۹سادیسم چیست؟خوانده‌نشده
  4. ۴۱۸ مرداد ۱۳۹۹سکسوالیته چیست؟خوانده‌نشده
  5. ۵۲۱ مرداد ۱۳۹۹تداعی آزاد چیست؟خوانده‌نشده
  6. ۶۲۶ مرداد ۱۳۹۹رشک آلت چیست؟خوانده‌نشده
  7. ۷۲ شهریور ۱۳۹۹فالوس چیست؟خوانده‌نشده
  8. ۸۷ شهریور ۱۳۹۹عقده‌ی اُدیپ چیست؟خوانده‌نشده
  9. ۹۱۰ شهریور ۱۳۹۹اُبژه چیست؟خوانده‌نشده
  10. ۱۰۱۵ شهریور ۱۳۹۹رابطه‌ی اُبژه‌ای چیست؟خوانده‌نشده
  11. ۱۱۱۱ مهر ۱۳۹۹دفاع به چه معناست؟خوانده‌نشده
  12. ۱۲۲۲ مهر ۱۳۹۹روان‌نژندی سرنوشت به چه معناست؟خوانده‌نشده
  13. ۱۳۲۷ مهر ۱۳۹۹نفی چیست؟خوانده‌نشده
  14. ۱۴مقالهٔ فعلیلیبیدو چیست؟خوانده‌نشده
  15. ۱۵۱۰ آبان ۱۳۹۹مادر فالیک به چه معناست؟خوانده‌نشده
  16. ۱۶۱۳ آبان ۱۳۹۹هیستری چیست؟خوانده‌نشده
  17. ۱۷۱۸ آبان ۱۳۹۹صحنه‌ی نخستین به چه معناست؟خوانده‌نشده
  18. ۱۸۱۸ آذر ۱۳۹۹غریزه مرگ چیست؟خوانده‌نشده
  19. ۱۹۱ اسفند ۱۴۰۰سادومازوخیسم چیست؟خوانده‌نشده
  20. ۲۰۱ اسفند ۱۴۰۰مازوخیسم چیست؟خوانده‌نشده
  21. ۲۱۱۱ تیر ۱۴۰۳برون‌کنش‌نمایی چیست؟خوانده‌نشده
  22. ۲۲۱۸ تیر ۱۴۰۳انکار چیست؟خوانده‌نشده
  23. ۲۳۲۵ تیر ۱۴۰۳تفسیر چیست؟خوانده‌نشده
  24. ۲۴۱ مرداد ۱۴۰۳درون‌فکنی چیست؟خوانده‌نشده
  25. ۲۵۸ مرداد ۱۴۰۳مرحله آینه‌ای چیست؟خوانده‌نشده
  26. ۲۶۱۷ مرداد ۱۴۰۳سازمان لیبیدو به چه معناست؟خوانده‌نشده
  27. ۲۷۲۳ مرداد ۱۴۰۳چسبندگی لیبیدو به چه معناست؟خوانده‌نشده
  28. ۲۸۵ شهریور ۱۴۰۳روان‌نژندی کنونی چیست؟خوانده‌نشده
  29. ۲۹۱۲ شهریور ۱۴۰۳دوسوگرایی به چه معناست؟خوانده‌نشده
  30. ۳۰۲۵ شهریور ۱۴۰۳اُبژه خوب و اُبژه بد به چه معناست؟خوانده‌نشده
  31. ۳۱۸ مهر ۱۴۰۳عُقده به چه معناست؟خوانده‌نشده
  32. ۳۲۱۴ آبان ۱۴۰۳مکانیزم‌های دفاعی به چه معنا هستند؟خوانده‌نشده
  33. ۳۳۶ آذر ۱۴۰۳واپس‌رانی به چه معناست؟خوانده‌نشده
  34. ۳۴۱۸ آذر ۱۴۰۳تثبیت به چه معناست؟خوانده‌نشده
  35. ۳۵۱ دی ۱۴۰۳همانندسازی به چه معناست؟خوانده‌نشده
  36. ۳۶۱ بهمن ۱۴۰۳نارسیسیزم اولیه به چه معناست؟خوانده‌نشده
  37. ۳۷۲۱ بهمن ۱۴۰۳واکنش درمانی منفی به چه معناست؟خوانده‌نشده
  38. ۳۸۶ اسفند ۱۴۰۳پارانویا به چه معناست؟خوانده‌نشده
  39. ۳۹۵ فروردین ۱۴۰۴انتخاب اُبژه نارسی‌سیستیخوانده‌نشده
پس از پایان مطالعه، می‌توانید این مقاله را در مسیر خود ثبت کنید.
پایان این نوشتهبازگشت به آغاز ↑